|
Vertrekpunt
|
Eindpunt
|
Vervoer
|
Datum
|
|
|
|
|
|
|
Brussel
|
Bangkok
|
Vliegtuig
|
10-11-12-13 nov
|
|
|
Chantanbury
|
Bus
|
14nov
|
|
|
Sameki (grenspunt san pakard
|
Taxi
|
15-16- nov
|
|
|
Battambang
|
Taxi
|
17-18 nov
|
|
|
Siem reap
|
Boot
|
19-20-21-22 nov
|
|
|
Phnom penh
|
Bus
|
23-24
|
|
|
Kampot
|
bus
|
25-26-27
|
|
|
Phnom penh
|
Bus
|
28
|
|
|
Kompong cham
|
Bus
|
29-30
|
|
|
Kratie
|
Taxi
|
01-02 dec
|
|
|
Sem monorem
|
Taxi
|
03-04
|
|
|
Phnom penh
|
Bus
|
05
|
|
|
Battambang
|
Bus
|
06
|
|
|
Bangkok
|
Taxi
|
07-08-09
|
|
|
Zaventem
|
Vliegtuig
|
10
|
Zaterdag-zondag 10-11 nov
Met openbaar
vervoer van Kortrijk naar luchthaven Zaventem.Vluchten naar Bangkok met
overstap te Abu d’Habi met luchtvaartmaatschappij Etihad.Prima
maatschappij,alles tip top in orde.
Aankomst in
Bangkok om 18.15 ’s avonds.Na formaliteiten en afhalen bagage namen we trein
van luchthaven naar staion Phraya Thai(goed aangegeven in luchthaven.prijs 45
bath p/p.Aan station taxi naar New siam 2(150 bath)
Rond 20.00
uur in hotel,inchecquen,borg 500 bath voor sleutel,internet 55 bath/dag
Dichtbij
guesthouse is er een druk bezocht straatje met veel eetmogelijkheden,wij gingen
daar eten,ook mogelijkheid tot aankoop prullaria en kans op voet-en andere
massages,al dan niet met vissen
Na lange dag
in vliegtuig deugddoende nachtrust
Maandag 12 nov
Te voet naar taxiboot aan pier 13.2 min
wandelen vanaf Siam 2,straat oversteken,naar rechts,na 100 meter doorgang naar
rivier.Taxiboot kost 15 bath per persoon en per rit.We namen boot tot Oriental
pas(nr 1)Vandaar met tuk-tuk tot aan Chumpinipark,waar Thay graag verblijven om
te picknicken en om te turnen,je kan er ook varanen zien.Tuk-tukker vroeg eerst
100 bath,maar na onderhandeling kwamen we overeen voor 30 bath.Altijd vooraf
afspreken betreffende de kostprijs.
We zagen
verschillende varanen in het park,ook de mensen die oefeningen doen zijn het
bekijken waard.Dicht bij park is er de wereldberoemde Snake farm(200 bath
ingang)Een initiatief van het rode kruis om slangen te houden om te melken en
aldus te voorzien in de behoefte van anti slangen serum voor de Thai.Mooie
verzameling inheemse slangen,we woonden ook een demonstratie slangenmelken
bij.Op aanwijzigingen van andere toeristen namen we de bus( nr 5)tot aan
koninklijk paleis.Bus is goedkoopste vervoer in Bangkok(13 bath per persoon per
rit),alleen is het moeilkijk de juiste bus te vinden omdat er geen kaart
bestaat van de bussen in BKK.Info kregen we aan de busverkooppunten die je
overal vindt;met hun gebrekkig Engels,met tonen op kaart waar je naartoe wilt
en veel goede wil van beide kanten kom je er wel uit.
Na
middagdutje in hotel met taxiboot naar Chinatown(halte 5).Wandeling door chaos
van winkeltjes,lawaai,kleuren en geuren,complete kakafonie,die toch wel
geordend is.Alles is er te koop,echt of vals,wie zal het zeggen.
We raakten de
weg kwijt,na lange wandeling kwamen we aan de
Giant Swing,nationaal monument.Dichtbij vinden we het Sanan Luang
Park,bekend om zijn vele eetstalletjes.Daar aten we aan zo’n kraampje voor 105
bath voor ons 2.Op de terugwandeling naar ons guesthouse ,het was reeds
donker,zagen we verschillende ratten de vuilnisbakken controleren.De warmte en
jetlag en slenteren deden ons de das om,tijd om te slapen
Dinsdag 13 nov
Ontbijt in
guesthouse,geld afhalen aan atm in hotel(wel 5 procent kosten).Voor het hotel
keken we op onze kaart waar we naartoe gingen gaan.Een persoon sprak ons aan en
toonde de weg,hij vertelde ook dat hij tuk tukker was en ons voor 20 bath naar
al de belangrijkste plaatsen in BKK zou brengen.Wij waren direct akkoord,alleen
had hij ons niet verteld dat hij ons ook naar een kledingszaak en een
juwelierszaak zou brengen,zonder aankoopverplichtingen trouwens.Hij had
waarschijnlijk een contract met deze handelszaken.
Eerst
bezochten we een tempel met een enorme boeddha,daarna naar de tempel van Lucky
Boeddha(20 bath).Daarna verplichte stop in kledingszaak,ongelofelijk hoe ze in
2 dagen tijd een volledig op maat gemaakt kostuum met hemden en dassen kunnen
maken tegen een ongeloofelijke prijs(wie maakt die kledij dan?en hoeveel
verdienen die mensen dan?)We kochten niets ,noch bij kleermaker,noch bij
juwelier ,wat de tuktukker enigszins wrevelig maakte.Bij de volgende tempel zou
hij ons opwachten aan uitgang,wij bleven een uurtje in de tempel,als we
buitenkwamen was er van de tuk tuk geen sprake meer,gelukkig waren we niet al
te ver van ons hotel en gingen te voet terug.Daar wachtte de tuk tukker ons
op,hij vertelde dat hij gaan eten was en ons niet meer gezien had aan de
tempel,we spraken met hem af voor de volgende dag voor een rit naar
bushalte,zouden alles samen betalen dan.
Na de middag
bezoek aan koninklijk paleis(400 bath p/p).Indrukwekkend,deden rondleiding met
gratis gids,die ons allerlei weetjes over tempels,geschiedenis,goden en
koningen vertelde.Wat een weelde en luxe in dit tempelcomplex,veel
bladgoud,kitcherig in mijn ogen maar wel de moeite van bezichtigen waard,gemakkelijk
een paar uren ben je aan het rondwandelen en bewonderen.
Na avondeten
nog een voetmassage(120 bath),eten en naar bed
Woensdag 14 nov
Wekker om 6
uur.Tuktukker die we besteld hadden kwam maar niet opdagen,vreemd,hij moest nog
betaald worden voor de vorige dag.Na 20 min wachten namen we taxi naar
busstation.taximan vroeg 400 bath,kwamen overeen voor 250,altijd maar
onderhandelen over prijs,soms vermoeiend.
Taxirit
duurde 2 uur in drukke ochtendspits in BKK.We waren op tijd voor onze bus.
Sorya bus van
BKK naar Chantabury(470 bathp/p),we kregen water en een snack.Busreis duurt 4
uur,halfweg halte aan wegrestaurant waar iedereen direct iets te eten
bestelde.Aankomst in kokend Chantabury,daar namen we taxi naar River side
guesthouse.Kamer met airco voor 400 bath.Wandeling door Chantabury waar niet
veel te beleven valt.Terug in guesthouse lieten we via guesthousepersoneel eten
brengen naar hotel,smakelijk,goedkoop en gemakkelijk.
Guesthouse
ligt aan rivier,met mooi terras,kamers aftands
Donderdag 15 nov
Na ontbijt ,met
taxibus naar de grens Thailand-Cambodia(grenspost Ban Pakard)taxibus 150 bath
p/p,tf nr 0868237455 of 0851162335,ligt in een achterafbuurt van Chantanbury.
Er werd ons
verteld dat we aan de douane direct door moesten gaan tot aan Cambodiaanse
grenspost om daar ons visum te kopen en te betalen in dollar.,en niet naar een
firma die alles regelt maar niet officieel is.Bij de grens gekomen werden we
door officieel uitziende personen en borden naar de grensformaliteiten
geleid.We waren gezien natuurlijk,we waren niet zo op onze hoede omdat het een
eerder kleine grenspost is,meteen werden ons paspoort en papieren gevraagd,en
we moesten betalen in bath(1100 bath p/p)wat beduidend te veel is.Mensen
verzamelde paspoorten tot ze er een pakje hadden,reden met de wagen naar de
Cambodiaanse grenspost waar ze gestempeld werden.We kregen paspoort terug en
werden met de wagen over de grens gevoerd,en dat was het.Duidelijke corruptie
met medeweten van de twee landen,verfoeilijk!!!
Onze vriend
Chanthy,(een Cambodiaan die lange tijd in onze stad woonde,de belgische
nationaliteit had,gehuwd was en drie kinderen had in Belgie).Door omstandigheden is hij
teruggekeerd naar Cambodia)en stond ons op te wachten aan de grens met zijn
wagen.Hij voerde ons over onmogelijke aardewegen vol putten en met
steenslag(was weg in wording)naar zijn huis in Sameki,een onooglijk
dorpje(eerder enkele huizen en hutten).Na een gezamenlijk middagmaal wandelden
we door de velden van onze vriend,hij vertelde volop over het leven daar,over
fauna en flora,over groenten en fruit,intressant.
We zagen hoe
de mensen met een kleine zeis hun rijst oogstten.’s Avonds reden we naar een
“stad”,een vuile stoffige opeenhoping van “huizen”en barakken,aarden
wegen,stof,vuil en zwerfvui overal…voor mij een grote schok!Zelfs de artsen
woonden in naar onze normen krotten. Ik wisselde dollars voor riel en kocht er
een prepaid gsm kaart,die we de rest van de reis nuttig konden gebruiken.
Bij
thuiskomst gingen we nog eten bij de welgestelde buren ,alles op een grote
tafel,waar we op moesten zitten om te eten,enkel de mannen(buiten Erna)waren
welkom aan de tafel,dat was zo de gewoonte vertelde men ons.Bier met ijs was de
favoriete drank.Vrouwen mochten op-en afdienen,en werden verondersteld niet
naar de roddels en achterklap van de mannen te luisteren.
Ook konden we
eens bij de armsten binnengaan,die woonden onder het huis van de
welgestelden.Hier kreeg ik weerom een echte zware cultuurschok te verwerken.Hoe
die mensen moesten(over)leven,ongeloofelijk.Groot platform waar op
gegeten,geslapen,gespeeld moest worden door de gehele familie(geen privacie)
Geen stromend
of gezond water,geen
electriciteit,werkelijk niets.Kinderen waren elkaar constant aan het
ontluizen,in versleten,zeg maar smerige klederen.Vloer van hun verblijf uit
aarde,bij regenseizoen moet dat daar zo ongeveer onbewoonbaar zijn,en toch
altijd een glimlach op hun gezicht.
Door de grote
vochtige warmte sliepen we op balkon onder klamboe om toch maar een beetje
koelte te hebben van een briesje.
Onweer ’s
nachts,regen,bliksem en donder ;hoe zouden de wegen er morgen uitzien?
Vrijdag 16 nov
Opstaan,wassen,en
naar café waar iedereen verzamelde ’s morgens.Ik trakteerde iedereen op een
koffie en moest 2 dollar betalen.
Chanthy
ronselde mensen op op zijn rijstvelden te werken,ze kregen 4 dollar om 6.5 uren
te werken in tropische hitte,zowel volwassenen als kinderen gingen mee.We bezoeken zijn plantages
en ’s middags ga ik naar de kapper,baard volledig geschoren met
gillettemesje,zonder zeep…..
’s middags
eten bij gastheer en luieren onder de bomen,we maken plannen voor verder
verloop van de reis.
Met de kippen
op stok,donker om 18 uur en niet veel electriciteit die dag,zodoende….
Weer onweer
’s nachts,….
Zaterdag 17 nov
We hadden
taxi besteld om ons enkele honderden km verder naar Battambang te brengen.We
betaalden 3 plaatsen(60000 riel)omdat we dan zeker een comfortabele zitplaats
zouden hebben,als je dat niet doet zitten er wel 5 tot 7 mensen op de
achterbank.Taxirit werd een waar avontuur,wegen waren een rode modderbrij, meer
glijdend dan rijdend .Vertrokken met witte wagen,eindigden in een rode..
Halfweg stop
aan marktje,waar iedere Cambodiaan haastig iets at,wij keken geamuseerd toe.Weg
was aardeglijbaan geworden,waar iedereen van fietsers tot grote
vrachtwagens,ezelskarren..door elkaar reed ,chaos tot en met en merkwaardig
genoeg zie je er geen ongevallen.
Aankomst in
Battambang rond de middag,na 4 uur taxigenot.Kamer geboekt in Chhaya
guesthouse(10 dollar met en 5 dollar zonder airco)
We boekten
boot naar Siem Reap ,aan de balie(19
dollar p/p),we zouden nog een dag blijven in Battambang om naar de killing cave
te gaan en om vleermuizen te zien
Wandeling in
Battambang,plaatsje met enkele Franse coloniale woningen ,een tempel met een Boeddha en 2
markten.Middagmaal in rest.Ghekko,waar wifi was.Battambang is eerder klein vuil
dorp.De plaatselijke markt,iets buiten centrum is de moeite waard,Alles van de
plaatselijke bevolking is er te koop,eten ,kledij,noem maar op…
Avondeten in
Fresh Eats café aan wed 2.1.Dit is een ngo restaurant die misbruikte vrouwen
weer een toekomst wou geven.Een aanrader om daar te ontbijten en te eten,lekker
,goedkoop en je doet er een goed werk mee
Zondag 18 nov
Na ontbijt in
Fresh Eats wandeling naar oude markt,Erna koopt mooie lichte broek voor 7
dollar.Markt is een allegaartje,kleuren en geuren schreeuwen om je
aandacht,alles is er te koop,vlees,vis,fruit tot krabben en juwelen…
We betalen 22
dollar,hij brengt ons via kleine weggetjes,langs kleine nederzettingen naar
killing cave.
Onderweg geeft hij ons uitleg over bloemen en planten
langs weg,bezoeken we visdrogerij(stank!!),klein bedrijfje waar ze sticky rice
in bamboe steken om te verkopen,langs smidse,een bedrijfje waar ze rijstpapier
maken om te gebruiken in spring rols,kortom een zeer boeiende en leerrijke
trip.We eindigden de trip in de killing cave.Een grot die door de rode Kchmer
gebruikt werd om mensen te vermoorden en te dumpen,kleine kinderen werden met
hun hoofd tegen de rotsen geslagen om ze te vermoorden,walgelijk en
ongelooflijk wat mensen elkaar kunnen aandoen.Na deze gruwel werden we nog
vergast op een natuurfenomeen.Vlakbij de killing cave is er een andere grot
waar ’s avonds om kwart voor zes miljoenen vleermuizen uitvlegen,je kunt het
vergelijken met een zwerm spreeuwen,maar dan vele vele malen groter.Het
spektakel duurt een uur,werkelijk fenomenaal,een absolute aanrader;een must
seen
In donker
terug naar guesthouse in een onverlichte tuk tuk langs een drukke baan,net een
kermisrit in een griezelhuis
Avondmaal in
Fresh Eats
Bedtijd
Maandag 19 nov
Opstaan om 6
uur,ontbijten ;enkele broodjes en fruit gekocht voor de boottrip van 7 uren
naar Siem Reap.Mr Lee van Chhaya
guesthouse brengt ons met busje naar vertrekpunt boot.Een avontuur van 7 uur is
begonnen,stel je niet te veel voor van de boot,open grote sloep met afdak voor
de zon,waarop bagage gestapeld wordt onder plastieken zeilen.Vele rijen houten
banken,zonder al te veel comfort(zwemvesten gebruiken als zitkussen)Eerst door
stinkende rivier langs povere huizen op palen met bergen afval eronder.Beetje
verder na achterlaten van huizen in properder water,rivier half toegegroeid met
kleine bomen en struiken.”Kapitein”nam een smalle doorgang door de struiken,we
voeren redelijk snel,iedereen moest rechtstaan midden in de boot,want takken
geselden de zijwanden van het vaartuig.Vele insecten kwamen in de boot
terecht,oa wandelende takken en bidsprinkhanen.Op een gegeven moment raakte de
schroef vast in de takken ,mensen die in hutten langs rivier woonden,kwamen ter
hulp met hun kleine bootjes,schroef werd opgetild,en ontdaan van takken,na een
poosje konden we verder.We legden halfweg aan in een drijvend dorp ,waar iets
te eten te koop was.Kinderen zwaaiden naar de westelingen,en riepen altijd
hallo.Verder over Tom el Sap meer naar Siem Reap.Op de kade stond Tuk tukker
met een bordje met onze naam erop ons op te wachten.Wij hadden via Couch surfing
tuk tuk gereserveerd bij John Socheat,tel 012675074.Een van zijn medewerkers
bracht ons met zijn karretje naar hotel Siem Reap temple villa.Mooi
guesthouse(10 dollar met fan)met mooi zwembad en kleine restauratie.Wij hadden
afgesproken met John om zijn tuk-tuk voor drie dagen te huren aan 20 dollar per
dag.
Onze tuk
tukker noemt Mr Hai(haidriver86@gmail.com tf
0085592783536)hij zou ons drie dagen rondvoeren.Na douche spraken we af
met Hai om naar Angkor te rijden om er onze pas voor drie dagen te kopen(40
dollar p/p).Een aardig weetje,als je ’s avonds je pas koopt kan je gratis
binnen om zonsondergang boven Angkor te zien.Wij kochten onze pas en
bewonderden voor de eerste maal de grote tempel van Angkor Wat.
Na dit mooie
spektakel gezien te hebben terug naar guesthouse
Het is goed
een tuk tuk voor 3 dagen te huren,zo moet je niet telkens weer onderhandelen
over prijs,heb je vaste man waarmee je afspraken kan maken,en je geeft er
iemand drie dagen werk mee,er is een overvloed aan tuk tuks en iedereen moet
“vechten “ voor zijn deel,nog een klein
voordeel,door contact weet chauffeur een beetje wat je voorkeuren zijn en heb
je indien gewenst een kans om contact te hebben met hen,hun visie en kijk te
begrijpen,anders is dit moeilijk met telkens korte contacten
Dinsdag 20 nov
Na heerlijke
nacht en ontbijt komt Hai ons ophalen rond 9.30 .Wij bezoeken verschillende
tempels waaronder Angkor Wat en Bon Thaik Dei,fenomenaal,werkelijk
indrukwekkend.Hoe is dit allemaal tot stand gekomen en waarom en hoe is dit
allemaal verloren gegaan.
Na middagmaal
bezoek aan Ta Prom,vooral bekend door de tempels die overgroeid zijn met
gigantische boomwortels.Lange weg langs verschillende kleinere,maar daarom niet
minder mooie ,tempels terug naar hotel.
Via Hai waren
we te weten gekomen dat er elke dinsdagavond een buffet is met traditionele
dansen,in een hotel in Siem Reap.We besloten te gaan(12 dollar p/p,drank niet
inbegrepen)Was werkelijk de moeite om dansers elegante hand en voetbewegingen te
zien uitvoeren.
Ook buffet
was dik in orde,alles wat een buffet moet hebben was aanwezig,zelfs
aardappelen,frieten en een overvloed aan fruit.
Geslaagde
avond,rond 21 uur terug in guesthouse
Woensdag 21 nov
Hai komt ons
oppikken rond 7.30;we hebben lange rit voor de boeg naar verst gelegen
tempels.Hij had een kleine koelbox mee met flesjes water en enkele blikjes
bier,aardige attentie.We zagen een olifant die toeristen tegen fordse
vergoeding een heuvel op en af bracht.
Na
tempelbezoek toonde Hai ons in vooravond in een park in Siem Reap slaapplaats
van vliegende honden(grote fruitetende vleermuizen)
’s avonds
gingen we met hem naar een hotel waar alles 1 dollar kostte,van aperitief,tot
wijn en whiskey,ook borden met voedsel,alles 1 dollar,lekker en leuk om dat ook
eens mee te maken
Donderdag 22 nov
Vandaag
bezoeken we de drie oudste tempels van het complex,broeierig warm weer.Nabij
een of andere tempel was er ook een school waar weven,housnijwerk en
leerbewerking onderwezen werd aan kansarme kinderen.Alleen de winst van deze
school was weer voor enkelingen,kinderen kregen hongerloontje….
Na de middag
bezochten we een zijdefabriekje,een ngo die de mensen aan een job helpt.We
konden het gehele proces volgen vanaf kweken van zijderupsen op moerbei tot het
afgewerkte zijdeproduct,boeiend en leerzaam,deed ons beetje denken aan onze
thuisweverijen in de negentiende eeuw.
In vooravond
naar tempel van waar men mooi de zonsondergang boven Angkor Wat kon zien.Wat
een drukte om tegen dit moment boven te zijn;leek wel processie.hebben de
zonsondergang niet afgewacht,konden rustig naar beneden komen en op kalme wegen
terug naar guesthouse.Als afsluiter van onze drie dagen met Hai,nam hij ons nog
eens mee naar een Cambodiaanse bbq,wij waren enige blanken in grote hal.Lieten
alles aan Hai over,die bestelde een aantal verschillende soorten
schotels,maakte zelf dipsausje met allerhande vruchten en specerijen.Bier werd
gedronken met veel ijs in het glas,of met een kleine tapinstallatie aan de
tafel zelf.Wij dronken bier ,zonder ijs en fles moest geopend worden in ons
bijzijn,beter voorkomen dan genezen
Als dank
gaven we Hai een mooie fooi,hij had ons verteld dat hij graag eigen tuk tuk zou
hebben,ik vroeg hem of hij dat geld ging opzij zetten om zijn droom te vervullen,maar
hij wou eerst een mooiere gsm…..
Laatste avond
in Siem Reap.Hadden buskaartje besteld om naar Phnom-Penh te gaan(Sorya
8,dollar)
Vrijdag 23 nov
Om 7.30 kwam
een busje ons afhalen aan hotel om ons naar sorya bushalte te
voeren.Comfortabele bus met genummerde zitplaatsen en airco,tip-top in
orde.Alleen de gehele weg video met “prachtige”Cambodiaanse hits,kitcherige
romantiek in onze ogen.Ook was er een komische show,waar iedereen hartelijk mee
lachtte,behalve de westerlingen.
Halfweg
moesten we door een straat in aanleg,vol putten,stof,enorm veel verkeer,kortom
chaos.Op sommige momenten was de snelheid van de bus ongeveer 10 km/h
Met 2 uur
vertraging kwamen we rond 15.30 aan in Phnom-Penh;waar tuk-tukker van ons
guesthouse reeds twee uur op ons stond te wachten.
Hadden
propere kamer in guesthouse “Sunday guesthouse”op vierde verdiep,kamer zonder
airco (8 dollar)Interessant om op de vierde verdieping een kamer te hebben
omdat er een groot aangenaam terras is waar je gezellig kunt
lezen,internetten,een pintje drinken.Op aanraden van andere gasten gingen we
eten dichtbij guesthouse,niet al te lekker;tijdens maaltijd viel electriciteit
enkele malen uit en moesten verder eten bij kaarslicht.
Zaterdag 24 nov
Rondrit met
tuk tuk van guesthouse.Hebben toer geboekt naar Killing fields,Genocide museum
s21,Russische markt en eindigen aan koninklijk paleis voor 7 dollar per
persoon.
Killing
fields met nederlandstalige audiogids( 5 dollar p/p).Een verschrikking,maar
heel interessant om te zien en te horen wat er werkelijk gebeurd is ten tijde
van Pol Pot.Killing fields was een gevangenis enkele km buiten centrum van
Phnom Penh,waar de mensen vermoord werden omwille van hun denken,of omwille van
het feit daze een bril droegen(teken van wijsheid)Mensen werden gefolterd e met
allerlei gereedschap vermoord,o.a. schoffels,draden,doodslaan tegen een muur,zo
gruwelijk dat je het haast niet kan geloven.
Overal zie je
nog putten van massagraven waar hier en daar nog beenderen te zien zijn en ook
lappen stof van de kledij van de slachtoffers.De audiogids is werkelijk heel
goed gemaakt,je hoort er getuigenissen van slachtoffers,en van beulen,ook
impressie van de muziek die ze er speelden om geluiden van moorden te maskeren.
Centraal is
er een grote stoepa met relieken en een massa schedels.Om echt stil te worden
en de grote vraag WAAROM
Verder naar
Russische markt waar werkelijk alles te koop is.We aten er voor 1 dollar per
persoon.Erna koopt een halsdoek in een fair trade winkel net naast de markt,zo
is ze zeker dat ze een eerlijke prijs betaalt voor een eerlijk werk.
Verder naar
genocide museum S21.Oude school die gebruikt werd als gevangenis van Kchmer
leden die niet volgens boekje handelden.Confronterend,vooral fotogalerij van
fotograaf Jensen is indrukwekkend.Mensen kijken je vragend aan,alsof ze willen
zeggen waarom.
We rijden
verder naar nationaal museum(3 dollar per persoon).Mooie verzameling kunst die
je angkor beter doet begrijpen,
maar geen
woord over de Kchmer periode.
Te voet naar
guesthouse.In guesthouse hadden we was leten doen voor 1 dollar per kilo.
We vonden een
goed restaurant niet zo ver van guesthouse,smakelijk en goedkoop
Na
vermoeiende(geestelijk)dag terug in guesthouse,skypen met thuisfront en slapen
Zondag 25 nov
Zes uur loopt
wekker af,ontbijten in guesthouse en naar busstation.Sorya bus naar Kampot(6
dollar p/p).
Busrit van
ongeveer 5 uur.Wat een gewriemel aan het busstation,verschillende bussen, iedereen gepakt en gezkt op zoek naar zijn
bus,een echt spectakel.
Aan busstop
halverwege kopen we dumpling en maiskolf aan een kraampje.Aankomst in Kampt
rond 12.30
Tuk tuk va
pepper guesthouse stond ons op te wachten.Mooie kamer (8 dollar met fan,zonder
airco)onze kamer was aan de straatkant,er was ’s avonds veel lawaai van
restaurant die bij guesthouse hoorde.
Wij huurden
fiets (1 dollar) staken grote Mekong brug over en fietsten uurtje lags
aardeweg.door dreigende wolken besloten we terug te keren.Terug in Kampot(waar
niets te belevene valt)besloten we om even tot bij een Belg te gaan die daar
een kleine guesthouse had.om eens goede info in het nederlands te krijgen.Zijn
plaatsje (ollies guesthouse,5 dollar per nacht)leek ons zeer iddylisch,mooi
gelegen aan de Mekong met mogelijkheid een hutje te huren)we besloten de
volgende dag te verhuizen.
Na een douche
te voet naar restaurant Te Eou,aan Mekong gelegen,zeer lekker eten met
schitterend uitzicht over de machtige stroom.In het donker terug naar
guesthouse,gelukkig hadden we onze zaklampen bij.
Maandag 26 nov
Ontbijt in
Pepper’s,met tuk tuk naar Olly’s place.We boekten boottocht in de namiddag met
een Fransman,enkele uren op bootje tussen mangrove bossen,de moeite.Onderweg
zagen we enkele ijsvogels en zilverreigers.Ook zagen we de mensen hun bootjes
gereedmaken voor de nachtelijke visvangst op zee.Hun bootjes waren zeer gammel
en voor mij absoluut zee onwaardig.
Op aanradn
van Olly gingen we eten in café Malay,zeer lekker.
Eesrte van de
2 nachten bij de Belg,we sliepen in kamer in hoofdgebouw,weinig lawaaihinder.
Op de kamer
zat een mooie kikker en veel gekko’s;tamelijk rustige nacht onder klamboe,het
zou verkeren had Bredero gedacht
Dinsdag 27 nov
Na ontbijt
verhuis van hoofdgebouw naar chaletje,hadden we het geweten…
We huurden
brommertje(6 dollar de man)Eerst reden we naar een peperplantage,hadden beschrijving
gekregen van bediende van Ollie.
Langs een
drukke weg met chaotsch verkeer,in volle drukte en stof kwamen we aan de afslag
naar de plantage.Via redelijk berijdbare aardeweg bereikten we de plantage,een
beetje uitleg in gebrekkig Engels over kweek van peper en andere vruchten.
We kochten er
een halve kilo peper.
Verder naar
Kep,waar we de beroemde krab zouden eten.Prijs voor 2 krabben 45000
riel,verkoopster vroeg 18 dollar,wat zeven dollar te veel was,na discussie werd
prijs 11 dollar.Wanneer we zaten te eten kwam een vrouwtje doodgewoon plassen
op het strand recht voor onze neus,smakelijk.Ook merkwaardig was dat de
jongedames volledig gekleed in zee gingen,vreemd voor ons.
Na de zeer
lekker een overvloedige krabmaaltijd reden we naar Kep National park,waar nog
veel dieren in vrijheid zouden leven,wij zagen niets,buiten enkele mooie
vergezichten.
Terug in
hotel,douche en lekker rikaarke en pintje.We zochten in onze boeken naar een
goed verblijf in Kompong Cham,moeilijk om iets te vinden.
We trokken ons
terug in ons idyllisch hutje tot de hel losbarstte.Naast guesthouse is
discotheek,die muziek,als je dat muziek kunt noemen werkelijk enorm luid
speelde,je kon amper verstaanbaar praten,net alsof je naats de
geluidsinstallatie van een popoptreden zat.Feestelijkheden duurden tot 3 uur
‘snachts,waarna er nog een beetje heel luid gepalaverd werd.by by nachtrust.Het
was genoeg geweest,volgende dag zouden we vertrekken,hoewel we van plan waren
nog een neacht te blijven in dit ogenschijnlijk paradijselijk verblijf,of
hadden we enkel maar pech?Ollie vertelde ons dat hij niets kon ondernemen omdat
hij zijn buren te vriend wilde houden;zijn
bediende vertelde een heel ander verhaal,politei bellen zegde hij,hadden
meer respect voor Cambodiaan dan voor landgenoot
Woensdag 28 nov
Bus van 12.30
geboekt naar Phnom Penh.Hadden in de morgen nag een zeer goed gesprek met
Sanjaard.Na 6 uren busrit kwamen we aan in Phnom penh,gingen naar het ons
bekende guesthouse Sunday guesthouse,alles was weer prima geregeld.
Bij inschrijven
hadden we contact met stadsgenoten die ook juist toegekomen waren.Samen gaan
eten ,beetje info uitgewisseld,samen een pintje gedronken en slapen
Donderdag 29 nov
Drie uur
durende busrit naar Kompong Cham.Busrit vol avonturen,eerst langs drukke weg nr
5,dan verharde weg,kilometerslang op stoffige drukke weg in aanleg,vol gaten en
veel steenslag,bus aan slakkengangetje.In Skun halte aan markt,bekend om
insecten.We zagen vogelspinnen,kakkerlakken,krekels en sprinkhanen,gebakken in olie .We proefden een
krekeltje(niet veel smaak,een chipje),aan de vogelspinnen en kakkerlakken
hebben we ons niet gewaagd.We kochten een zakje lekkere gedroogde bananen.
Hadden kamer
gereserveerd bij een Fransman Cédric(Mekong Sunrise guesthouse,8 dollar voor
een dubbele kamer,met airco en eigen douche en groot terras)Bij aankomst was er
een geboortefeest van de tweeling van de Fransman,we mochten aanzitten aan de
rijk gevulde dis,leuke gesprekken met andere gasten en met familie.Iedereen was
toen zeer tevreden,dat zou veranderen.We lieten de was doen(1 dollar/kg)
Na een siesta
wandelden we tot aan de beroemde bamboebrug van Kompong Cham.Brug over Mekong
die ieder jaar moet herbouwd worden omdat in regenseizoen alles wordt
weggespoeld.Indrukwekkend hoe de brug gebouwd werd(tolgeld heen en terug 1
dollar)
Erna kijkt
naar zonsondergang op terras in gezelschap van reuze kakkerlakken
Vrijdag 30 nov
Om 6 uur
zonsopgang,ontbijt ergens met zicht op Mekong.We huurden 2 gammele fietsen in
ons guesthouse(1.5 dollar per stuk)
We fietsen
over de bamboebrug naar een eiland in de Mekong.Enkele uurtje prettig fietsen
in de schaduw van de bomen,wel op aardewegen.Enorme varieteit van
fruitbomen(bananen,kokos,mango…)We aten ook een pomello(soort pompelmoes)we
kregen een zakje met gekruid zout om samen met de pompelmoes te eten,ik nam
veel te veel zout,wat bekkentrekken opleverde en veel hilariteit bij de
verkopers.
We kochten
dourian fruit op de markt en brachten het mee naar de kamer.Fout gedacht,heel
de kamer “stonk” naar het fruit.Het vruchtvlees is lekker maar heeft een heel
sterke geur.
Na douche
wilden we nog twee heuvels bezoeken met de fiets,zo’n 10 km verder langs de
drukke weg naar Phnom Penh.
,we moeten de
heuvels nog steeds vinden,gevaarlijke fietstocht langs deze drukke weg vol
haastige trucks,overspoeld met de alomtegenwoordige brommers,weggetoeterd door
auto’s en bussen,stoffig,lawaaierig…..
Fietsen terug
ingeleverd ,avondeten ,slapen
Gastheer
Cédric was heel wat minder enthousiast de tweede dag,net of we waren er te
veel.Had hij een kater van zijn feest,of waren we niet zijn stijl van
gasten,ook zijn familie was eerder nors tegen ons,niet om nog terug te gaan.
Ook waren ze
niet adequaat bij het helpen van bus of taxi rit naar Kratie,hebben daar alles
zelf geregeld,wat eerder ongebruikelijk is in Cambodia,was onze ervaring
Zaterdag 01 dec
Met de taxi
naar Kratie(5 dollarp/p),zou onze eerste ervaring worden met taxibus,en wat
voor een!!
Rit op
zichzelf was ok,alleen zaten we met 20 mensen in een busje met 12
zitplaatsen,niet enkel personen moesten mee,ook hun bagage,zelfs een grote doos
levende kippen werden in het busje geladen.Bij iedere put in de weg(en het zijn
er veelvrolijk gekakel van de kippen,als je daarbij nog kunt genieten van hun
vrolijke levensliederen…….
Rond 11 uur
waren we in Kratie.Te voet naar Heng Heng 2 guesthouse,aan de Mekong(10 min
stappen)Zeer net en proper hotel(7 dollar zonder airco)wifi,zeer behulpzaam
personeel,kortom zo hoort het
In Kratie is
er eigenlijk niet zo veel te zien,gebruikelijke markt,oude franse koloniale
gebouwen in verval,Mekong ,alles stoffig met zeer veel plastiek als zwerfvuil.
We boekten
tuk-tuk toer in hotel(25 dollar)om naar de Irriwadidolfijnen en enkele
bezienswaardigheden in de streek te gaan kijken.
Luieren op de
kamer
Zondag 02 dec
Ontbijt in
restaurantje nabij guesthouse.Om 8 uur stond tuk tukker ons op te wachten.Eerst
reden we naar Kampi,waar we met een bootje op de Mekong gingen om de Irrawaddy
dolfijnen te zien(9 dollar p/p)Zeker de moeite om mee te gaan met een bootje,van
op de kade waar een groot platform gemaakt is ,kun je moeilijker de dolfijnen
spotten.We zagen ze redelijk goed,bleven ongeveer een uur op het
water,bootkapitein,voer naar de plaatsen waar de dolfijnen waren en bleef daar
dan rustig dobberen zodat we een goed zicht hadden op deze zeldzame
dieren;alleen in Kampi en op enkele plaatsen in Laos leeft deze dolfijn nog.
Verder
door naar Sambur,de tempel van de 100
zuilen,naar verluid de grootste tempel in Cambodia.
Na bezoek aan
tempel reden we tot aan de stroomversnellingen van de Mekong dicht bij
Kampi,door lage rivierstand niet echt spectaculair.
Als laatste
stop de tempel Phnom Son Bek,boven op een heuvel gelegen.In deze tempel
beoefenen de monniken nog effectief hun godsdienst en worden er ook opleidingen
voor boeddhistische monniken georganiseerd.Boven op de heuvel mooie gezichten
over de streek.
Na 6 uren op
tocht te zijn geweest terug in hotel,siesta (wegens grote vochtige
hitte)avondwandelingetje.We aten in Heng Heng hotel,niet al te best.
Aan de balie
van ons guesthouse hadden we plaatsen geboekt in taxibus naar Sem Monorum(7
dollar p/p)
Maandag 03 dec
Met taxibus
naar Sem Monorem,alweer een avontuur!Met zijn 25 in minibusje ,ook veel bagage
en enkele grote zakken houtskool moesten mee.Wij hadden geluk,zaten op derde
rij samen met jong echtpaar met baby,zodat we de gehele reis maar met zijn
vieren op een bank zaten.Als we dachten ,nu kan er niemand meer bij,toch nog
een halte,vijf oude vrouwtjes moesten nog mee,ze klauterden over alles en
iedereen en zaten de rest van de reis gehurkt tussen de bagage,als kippen op
een stokje.Taxirit duurde 4 uren over voor eenmaal mooie wegen.Wegen werden
aangelegd onder invloed van Vietnam,dat aan Monorum grenst,om hun goederen te
kunnen importeren in Cambodia.
Hadden kamer
gereserveerd in Phanyro guesthouse,wat een voltreffer qua logies bleek te
zijn.We kregen vrijstaand huisje met fan(8 dollar)
Bij aankomst
sprak een gids ons aan,we kwamen overeen om twee tochten met hem en zijn broer
te maken achterop hun motor.Halve dag 15 dollar p/p;volledige dag 20 .
Eerst gingen
we naar Monorom falls,niet indrukwekkend voor ons,voor hen was dat
spectaculair.Daarna reden we verder naar een koffieplantage waar we een mooie
uitleg kregen over teelt van koffie en
andere vruchten.We konden er ook de echte Cambodiaanse koffie proeven,sterk
maar lekker.Praatje met Zwitserse wereldreizigers,die met hun camper op reis
waren.
Ten slotte
gingen we naar uitkijkpunt genoemd”oceaan der bomen”Als de mist ’s avonds
opkomt is het als het ware een oceaan ,mooi.
’s Avonds
aten we in gezelschap van 2 Canadezen in Kmer Kitchen,een aanrader,we aten er
Kari Sai Trey(vis in kurrie met rijst)zeer lekker
Disnsdag 04 dec
Na ontbijt
wandelden we naar de markt,waar we fruit(oa drakenfruit) en water kochten.De
markt was vuil,vol plastiek en allerhande smerigheid.Sen Monorum zal in de
nabije toekomst uitgroeien tot een toeristische trekpleister denk ik,Veel
ontbossing om modern toeristencomplex te bouwen,weten blijkbaar niet waarmee ze
bezig zijn,ontbossing—veel regen –modderstromen—
Markt was ook
scala van kleuren en geuren zoals al de Cambodiaanse markten.Veel keuze van
fruit,verse levende vis,krabben,vlees dat op sùerige planken verwerkt werd..
Onze 2 gidsen
kwamen ons ophalen rond 9 uur;we reden naar verafgelegen dorpen waar nog
bewoonde hutten stonden met strooien daken en bamboe muren.Onvoorstelbaar hoe
die mensen daarin leefden of is het overleefden?Centraal een grote tafel die
dienst doet als tafel,bed en salon;daarnaast een houtvuur zonder dat er een schouw
is,op een verhoging een voorraadschuur
voor rijst en allerhande andere producten.Alles was zwart geblakerd
,aarden vloer waar kippen en varkens en honden binnen en buiten
liepen,herkennen we hier onze middeleeuwen?
‘sMiddags
halte aan waterval waar we een kleine bbq hielden.Gidsen hadden zongedroogd
varkensvlees gekocht die ze grilden op een vuurtje.Van verse vruchten maakten
ze een sausje,dat ze samen met rijst en rijstwijn opaten.Uit beleefdheid wat
geproefd,zag er allemaal niet al te aantrekkelijk uit.
Na nog enkele
dorpen bezocht te hebben ,waar de gidsen de huwelijksrituelen en gebruiken
uitlegdenkeerden we terug naar ons verblijf.
We kochten
busticket naar Phnom-Penh,van firma Mony bus(3000 riel p/p)
Douche en
avondeten met Canadezen.
Woensdag 05 dec
Broodjes,drank
en fruit gekocht voor de busrit.Stipt vertrokken,na een poosje halte ergens
langs de weg,aan een klein tempeltje.Van in de bus zien we apen in de bomen
rond het tempeltje.De Cambodiaanse medereizigers stappen uit om te bidden en
fruit te offeren.Apen zitten geduldig te wachten.Mensen amper in bus of apen
doen zich tegoed aan fruitmaaltijd,bizar.
Bus kwam aan
in ander busstation dan de saraya halte,tuk tuk geregeld naar Sunday
guesthouse(3 dollar)
Aankomst in
guesthouse rond 16 uur na een 7 uur durende bustrip.We hadden laatste vrije
kamer in guesthouse,waar we voor de derde maal waren.
Met hotel tuk
tuk reden we naar restaurant Friends dicht bij nat. Museum.Friends is een
restaurant van een NGO,die eenzame kinderen een toekomst probeert te
geven.(Friends 0085512453826,215,street 13)
Na de lekkere
maaltijd deden we nog een wandelingetje langs de Mekong.Moosie geslaagde
laatste avond in Phnom-Penh.
Donderdag 06 dec
Met soraya
bus(7 dollar)naar Battambang waar we na 6.30 uur aankwamen.Terug naar Chhaya
guesthouse,waar we reeds eerder waren.
Kamer zonder
airco 5 dollar.
Wandeling
door Battambang waar we reeds de weg wisten en avondmaal in Fresh Eats
Bestelden bus
naar Bangkok
Vrijdag 07 dec
Om 4 uur
werden we gewekt door “vrolijk” getater en luidruchtige tv van onze
Cambodiaanse buurvrouwen.
Met prive
taxi(15 dollar ,taxi en taxibus naar BKK)tot aan Poipet aan Thaise
grens.Vertrokken om 8.15,aan grens na erg comfortabele taxirit om
10.35.Aanschuiven aan Cambodiaanse en Thaise grens om de nodige stempels en
vergunningen te hebben,dit duurde ongeveer 2 uur.
In Thailand
sprak iemand ons aan en zegde dat hij onze taxi chauffeur was voor BKK.We
kregen een witte sticker opgeplakt met een nummer erop,wij hadden 1 en 2.Nu was
het wachten tot we met 13 waren eer de minibus zou vertrekken.Duurde nog
anderhalf uur,wachten in schaduw in loden hitte.
Na tankstop
en winkellstop om 18 uur in Bangkok,tuk tuk naar Siam 2 guesthouse waar we onze
reis begonnen
Frisse
douche,wat gaan eten en naar bed na lange transfert dag.
Beste manier
om van Battambang naar Bangkok te gaan is volgens ons:
Taxi tot aan
Poipet,door controles en grensformaliteiten individueel,vervoer regelen ter
plaatse in Thailand,zal iets duurder zijn,maar veel vlugger.
Zaterdag 08 dec
Na ontbijt
bezoek aan What Po(100 bath),met enorm grote liggende Boeddha,ook is er een
school waar blinden massage gaven.Tempelcomplex zeer mooi,maar na al die
tempels die we op onze reis gezien hadden sloeg het deja-vu gevoel toe,voor mij
was het genoeg geweest.In What Po zagen we ook Thaise meisjes hun dansen
oefenen,sierlijke hand-en voetbewegingen.
Met bootje
over Mekong naar Wat Arun(50 bath).Tempel die je langs erg steile trap kunt
oplopen,wat je een mooi uitzicht oplevert over de Mekong en een deeltje van
Bangkok.Tempel is mooi door zijn lelijkheid.Versierd met allerhande motieven
gewmaakt van gebroken serviesgoed,tassen en borden.Het verhaal wil dat er geen
geld meer was om tempel te versieren,en dat de inwoners van BKK hun serviezen
stukgooiden om versieringen te maken.
Terug aan
guesthouse boekten we minibus om ons de volgende avond naar de luchthaven te
brengen(120 bath p/p)
Streetfood ’s
middags en met taxiboot naar Chinese wijk om te shoppen.Op terugweg ontmoeten
we 2 jonge west-vlamingen die we enkele tips en ervaringen meegeven van onze
Cambodiaanse avonturen.
In week end
van ons vertrek was er een soort fancyfair in straat voor hotel.Veel
attracties,kraampjes met eten en spelletjes;en veel (meestal erg vals)gezang
die door Cambodianen luidruchtig werden meegezongen.Wel ambiance
Laatste nacht
in Siam 2
Zondag 9 en
maandag 10 dec
Na het
ontbijt uitchequen in Siam 2.We konden de bagage op een veilige plaats
achterlaten tot vertrek ’s avonds.
We gingen te
voet tot aan het koninklijk paleis,om er in de tuinen de Thai te bekijken die
aan sport doen en zich ontspannen in die tuienen.Niemand te zien echter.Namen
bus 70(13 bath p/p)naar Duset,waar de zoo gelegen is.Hele onderneming om de
juiste bus te vinden,nergens kaart met busroutes te vinden,door veel te vragen
,vooral aan bushokjes waar kaartjes verkocht worden,geraak je wel op de juiste
bus.Bussen ouderwets,soms met airco,andere keren met open ramen….
Duset,aan
Duset zoo is een koninklijk domein(zoals Laken),je kunt het niet bezoeken.
Lange
wandeling langs grenzen kon.domein tot aan Suan Pakkard Palace(100 bath
p/p).Palace zijn 7 traditionele oude Thaise huizen te midden van
wolkenkrabbers.Een of andere koning schonk dit domein aan de staat om er een
permanente tentoonstelling van te maken die voor iedereen toegankelijk zou
moeten zijn.Mooie verzameling kunst en antiek,van de romeinen tot
hedendaags,veel fossielen,muziekinstrumenten,wapens,serviezen …
We werden
rondgeleid door prive gids.
We wandelden
verder tot in omgeving van nat.stadium,waar we in MBK centrum sushi gingen
eten,smaakte zeer goed na een maand rijst en noedels.
Aan MBK bus
nr 15 richting kon.paleis.
Laatste maal
eten in ons favoriete restaurant dicht bij guesthouse,en nog eens rondkuieren
op fancy fair voor het guesthouse.
Om 9 uur vertrok
minibusje naar luchthaven,aankomst 10 uur,vlucht pas om 02.30 maandagmorgen.
Alles verliep
zoals gepland,na nog een tussenstop van 4 uur in Abu d’Habi kwamen we vermoeid
aan in Zaventem om 13.15uur
Met trein
naar huis,na een cultuurschok kregen we nu nog een temperatuurschok te
verwerken,van +40 naar -2 gr celcius
Enkele bedenkingen
die misschien goed zijn om te weten
Munt in
Thailand bath waarde
1 bath is ongeveer 1 oude bfr
Munt in
Cambodia riel waarde
100 riel is ongeveer 1 bfr
Vervoer in
Cambodia is zeer goed te doen met bussen,vooral Soaya bussen zijn stipt en
betrouwbaar en betaalbaar
Altijd
onderhandelen over prijs wanneer je een tuk tuk wilt huren,prijs afspreken voor
vertrek,dan kom je niet voor verassingen te staan;ook proberen af te dingen v
an de vraagprijs,meestal ligt juiste prijs ergens rond de helft van de vraagprijs.
In Siem Reap
goed om tuk tuk te huren voor drie dagen,zo hoef je niet elke dag te zoeken of
aanbiedingen af te slaan.
Wij keken in
onze info welk guesthouse we de volgende dag zouden huren,telefoneerden op
voorhand(niet echt nodig maar gemakkelijk),meestal werden we gratis afgehaald
door tuk tuk van guesthouse
Neem niet te
veel bagage mee.Overal kan je was laten doen,max 1.5 dollar per kilo. Je kan
ook overal kledij goedkoop kopen
Oppassen wat
je eet en drinkt,water alleen drinken als het in gesloten flesjes ok,rauwe
groenten vermijden,kunnen gewassen zijn in besmet water
Regelmatig
spuiten tegen muggen met Deet
Van Thailand
zagen we alleen Bangkok waar we 5 dagen
verbleven.Vervoer in BKK met bus,tuktuk en taxiboot
Cambodia,land
in volle ontwikkelingsfase.
Voor mij
waren cultuurschok,corruptie,stof,vuil,kindarbeid,slechte wegen en moordende
vochtige hitte de minpunten.
Pluspunten
zijn de eerlijke immer vrolijke en vriendelijke mensen,goed en goedkoop eten,en
goed openbaar transport.
Qua landschap
is het eerder monotoon,vooral Mekongdelta biedt heel weinig afwisseling.Alleen
heuvelzone tegen Vietnam ietwat anders.
Mensen zijn
heel open en vriendelijk(wel taalbarriere),alleen moet je altijd op je hoede
zijn wanneer iemand je aanspreekt,bijna altijd is het enkel een voorwendsel om
iets te kunnen regelen of huren.
Veel water
drinken is boodschap in zo’n warm klimaat.
Het leven in
het echte landelijke niet toeristische Cambodie moet ongeveer te vergelijken
zijn met onze Middeleeuwen.
Langs wegen
in Cambodia veel zwerfvuil en vuiligheid,daar is nog een hoop werk aan de
winkel.
Pol Pot heeft
de identiteit van zijn volk afgepakt.Mensen lopen zeer armoedig gekleed,leven
in hutten en de rijken houden de armen dom en arm,kinderen op platteland gaan
niet naar school en moeten werken op de velden
Geen opmerkingen:
Een reactie posten